گالری تصاویر
پیوندهای مهم
  • پورتال امام خمینی
  • دفتر مقام معظم رهبری
  • ریاست جمهوری
  • معاونت امور مجلس
  • نقشه جامع علمی کشور
  • Ministry of Science, Research and Technology
  • صندوق احیا و بهره برداری از بناهای تاریخی و فرهنگی کشور
آثار ثبت شده ایران در یونسکو

اثار ثبت شده ایران در یونسکو

 

باعنایت به تاریخی بودن سرزمین کهن ایران، تاکنون اثار متعددی از ایران در سازمان جهانی یونسکو به ثبت رسیده است:

 

تخت جمشید(پرسپولیس)، 1979 (1358)

تخت جمشید که در دوره هخامنشیان به دستور داریوش، ساخته شد، سال ها میزبان جشن ها و مراسم آیینی دین زرتشت بود تا زمانی که آتش خشم اسکندر مقدونی، سردار یونانی، دامن این بنا را گرفت و بخش عظیمی از کتاب ها، فرهنگ و هنر هخامنشی را نابود کرد. با این حال بسیاری از آگاهی‌های موجود که در مورد پیشینه هخامنشیان و فرهنگ آن ها در دسترس است به خاطر سنگ نبشته‌ هایی است که در این کاخ ‌ها و بر روی دیواره ‌ها و لوحه‌ های آن حکاکی شده ‌است.

 

 

 


 

میدان نقش جهان، 1979 (1358)

میدان نقش جهان میدان مرکزی شهر اصفهان است که در مجموعه تاریخی نقش جهان قرار دارد.
بناهای تاریخی موجود در میدان نقش جهان شامل عالی‌قاپو، مسجد شاه، مسجد شیخ لطف‌الله و سردر قیصریه است. علاوه بر این بناها دویست حجره دو طبقه پیرامون میدان واقع شده که عموما جایی برای عرضه صنایع دستی اصفهان است.

 


  چغازنبیل، شوش (1979)

چغازنبیل در جنوب غربی ایران، در استان خوزستان در ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی شوش و ۳۵ کیلومتری غرب شهر باستانی شوشتر واقع است.چغازنبیل که نام باستانی این بنا است، واژه‌ای محلی و مرکب از دو واژه «چُغا» (در زبان لری به معنی «تپه») و زنبیل (به معنی «سبد») است که اشاره‌ای است به مکان معبد که تپه بوده و آن را به زنبیل واژگون تشبیه می‌کرد. این نیایشگاه توسط اونتاش ناپیریش (حدود ۱۲۵۰ پ. م.)، پادشاه بزرگ ایلام باستان، و برای ستایش ایزد اینشوشیناک، الهه نگهبان شوش (شهر باستانی)، ساخته شد ولی قبل از پایان بنای این مرکز، در حمله سپاه خونریز آشور بانیپال به همراه تمدن ایلامی ویران گردید بنوعی که مقدار زیادی از اجرهای بنا همچنان در موقع کشف ان وجود دست نخورده داشت.

 


 تخت سلیمان، 2003 (1382)

تخت سلیمان بزرگترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان در قبل از اسلام به شمار می‌رفت اما در سال ۶۲۴میلادی و در حمله هراکلیوس، امپراطور رومیان به ایران تخریب شد. آبا قاخان برادر زاده هلاکو خان که به دین اسلام گرویده بود بر روی ویرانه‌های تخت سلیمان مسجدی بنا کرد که آن نیز بعدها ویران شد و تنها کاشی‌هایی با نقوش و خط برجسته از آن به جا مانده است که در حال حاضر موزه رضا عباسی نگهداری می‌شود. تخت سلیمان (آتشکده آذرگشنسب) در نزدیکی تَکاب و روستای تخت سلیمان (در گذشته نصرت‌آباد) واقع در استان آذربایجان غربی، اثری بود که سکوت 24 ساله ایران را شکست و بار دیگر به روند ثبت آثار ایرانی در فهرست جهانی، جریان بخشید.

 

 


گنبد قابوس، استان گلستان (2012)

با حمله مغولها به ایران در قرن 14 و 15 میلادی، تمامی اثار هنری و معماری ایران از بین رفتند و برج 53 متری گنبد کاوس تنها اثر باقیمانده از اثرات فراوان هنری ان زمان است. این برج 53 متری بیش از یک هزار سال قدمت داشته در سال 1006 میلادی توسط قابوس بن وشمگیر ساخته شده است و نشانگر فرهنگ غنی مسلمانان ایرانی است که این بنای زیبا را با خشت های بدون لعاب و گلی ساخته اند و با گذشت بیش از یک هزارسال از قدمت ان، همچنان مقاوم و پابرجا ایستاده است. این اثر نماد هنر و ریاضیات ایرانی های مسلمان در ان زمان است


محوطه باستانی شوش (2015)

این منطقه در جنوب غربی ایران و جنوب غرب رشته کوه زاگرس در استان خوزستان واقع شده از تپه های ان کشفیات خیلی خوبی در مورد نحوه زندگی مردم بدست امده است. تحقیقات باستان شناسی صورت گرفته نشانگر مدیریت بسیار خوب شهری در این منطقه باستانی بوده گویای ان است که مردم این دیار از 5 هزار سال قبل از میلاد مسیح تا قرن 13 پیش از میلاد در این شهر سکونت داشته اند.


بم و فضای فرهنگی آن ، 2004(1383)

ارگ بم، بزرگترین سازه خشتی در جهان بود که در نزدیکی شهر بم در استان کرمان قرار دارد، پس از زلزله سال 1385 آسیب هایی دید که باعث شد تا یونسکو آن را در لیست آثار در خطر خود قرار دهد. این ارگ عظیم که در مسیر جاده ابریشم قرار دارد سده ۵پیش از میلاد ساخته شده‌است و تا سال ۱۸۵۰پس از میلاد نیز همچنان مورد استفاده بود. کل بنا یک دژ بزرگ است که در قلب آن، ارگ واقع شده، اما به دلیل ظاهر پرابهت ارگ، که پر ارتفاع‌ترین قسمت مجموعه نیز به شمار می‌آمد، کل بنای دژ به عنوان ارگ بم نامیده می‌شود.

نکته امیدوارکننده در مورد این بنا آن است که تلاش های سازمان میراث فرهنگی برای مرمت ارگ بم، یونسکو را متقاعد کرد تا نام این بنا را از لیست آثار در خطر خود خط بزند.

 


 ۹ باغ ایرانی: اکبریه بیرجند، فین کاشان، شاهزاده ماهان، ارم شیراز، عباس‌آباد بهشهر، چهلستون اصفهان، دولت‌آباد یزد، پاسارگاد شیراز ، پهلوان‌پور یزد (2011)

باغ های متنوع ایرانی که در استانهای مختلف وجوددارند، علیرغم اب وهواهای متنوع و مختلفی که در ایران وجود دارد، براساس اصولی ثابت مبتنی بر طبیعت ساخته شده اند که ریشه در ایران باستان دارد. براساس سنت ایرانیان، ساخت اینها مبتنی بر چهار ریشه اسمان، زمین، گیاه و اب دارد. ساخت این باغها درعین انکه به ابیاری مبتنی بوده بر زیبایی و ارایش شگفتن انگیز باغ توجهی عمیق داشته است. 9 باغی که در سال 2011 توسط سازمان یونسکو به عنوان میراث بشریت شناسایی شد در استانها و بخشهای مختلف ایران  واقع شده اند

 


چشم انداز فرهنگی میمند  (2015)

 میمند منطقه ای محاط شده در فضایی نسبتا خشک در انتهای کوه های مرکزی ایران است. روستاییان این منطقه با گوسفند چرانی و چوپانی و زندگی در دل دشتها و کوه ها زندگی میگذرانند. گوسفندان و گاوهای خود را همواره به همراه خود دارند ولی در مناطق همختلف ییلاقی و قشلاقی زندگی خود را سپری میکنند. شیوه زندگی این مردم که نوعی انطباق با طبیعت مناطق خودشان است، نشانگر روحیه ارام و صلح جوی آنان است که خود را سعی کرده با پست و بلندی طبیعت وفق داده و روزگار سپری کنند. این شیوه زندگی که منطبق با طبیعت منطقه و گویای فرهنگی اصیل است، توسط سازمان یونسکو در سال 2015 بعنوان یک میراث بشری به رسمیت شناخته شد

 


پاسارگاد، 2004 (1383)

پاسارگاد، مجموعه‌ای از سازه‌ های به جا مانده از دوران هخامنشی و به احتمال زیاد، کوروش کبیر است که در شهرستان پاسارگاد در استان فارس قرار دارد.

این مجموعه دربرگیرنده ساختمان‌هایی چون آرامگاه کوروش بزرگ، باغ پادشاهی پاسارگاد، کاخ دروازه، پل، کاخ بار عام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آب‌نماهای باغ شاهی، آرامگاه کمبوجیه، ساختارهای دفاعی تل تخت، کاروانسرای مظفری، محوطه مقدس و تنگه بلاغی است.

این مجموعه به دلیل دارا بودن شاخص‌های فراوان توانست صد در صد آرا را از آن خود کند.

 

 


 

گنبد سلطانیه، 2005 (1384)

گنبد سلطانیه مقبره اُلجایتو است که در ۱۳۰۲تا ۱۳۱۲میلادی در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی و اسلامی از شیوه معماری آذری به شمار می‌رود. الجایتو (سلطان محمد خدابنده) این مکان را از آن جهت می سازد تا بعد از آن ترتیب انتقال پیکر حضرت علی (ع) را از نجف به گنبد سلطانیه فراهم کند. اتفاقی که آن چنان که مشخص است، هرگز نیفتاد.

این گنبد، بزرگترین گنبد از حیص مصالح در دنیا با ارتفاع 48.5 و قطر دهانه 25.5 در شهرستان زنجان واقع است.

 

معرفی آثار تاریخی ایران ثبت شده در یونسکو + عکس


 سنگ نبشته بیستون، 2006 (1385)

سنگ نبشته بیستون، بزرگترین سنگ نبشته جهان، که به دوره هخامنشیان تعلق دارد، شرح پیروزی داریوش بزرگ را بر گوماته مغ و به بند کشیدن یاغیان را نشان می‌دهد. این سنگ نبشته که در نزدیکی کرمانشاه و بر کوه بیستون قرار دارد، یکی از مهم ترین و مشهورترین سندهای تاریخ جهان و مهم‌ ترین متن تاریخی در زمان هخامنشیان است. این سنگ نبشته در ارتفاع چند ده متری از سطح زمین و بر دامنه کوه است.

 

 


 شهر سوخته  (2014)

"شهر سوخته"، قدمتی چند هزار ساله دارد و بنای ان به 3200 سال قبل از میلاد مسیح برمیگرددو تا 1800 سال قبل از میلاد مسیح دارای سکنه بوده است. آنچه از این شهر باقی مانده نشانگر ظهور اولین جوامع پیچیده در شرق ایران است و گویای مدیریت شهری مردمی است که چندین هزار سال قبل در این منطقه زندگی کرده و همه امور خود را بخوبی مدیریت کرده اند. ساکنین این شهر محل های مجزایی را برای ساخت و ساز وکار، دفت مردگان و زندگی شان داشته اند. ساخت این شهر مبتنی بر اب و هوای و تطبیق ان با شرایط زیستی بسیار قابل توجه بوده است. تحقیقات روی این شهر، منبعی غنی از اطلاعات مربوط به ظهور جوامع پیچیده و ارتباط بین آنهاست

 


 مجموعه کلیساهای آذربایجان،  2008 (1387)

قره‌کلیسا، کلیسای سن استپانوس، کلیسای مریم ‌مقدس دره‌ شام، کلیسای چوپان و کلیسای سور سور، کلیساهایی هستند که در آذربایجان غربی و شرقی واقع شده و تحت عنوان یک مجموعه جای خود را در فهرست میراث جهانی پیدا کردند.

قره کلیسا یا کلیسای تادئوس مقدس یا کلیسای طاطاووس واقع در آذربایجان غربی است. تادئوس مقدس که یکی از حواریون عیسی مسیح و از بنیان‌گذاران کلیسای ارمنی است، در سال ۶۶میلادی بخاطر بشارت مسیحیت به قتل رسید. مقبره وی در قره کلیسا قرار دارد و به صورت یکی از زیارتگاه‌های مهم ارمنیان از آن یاد می‌شود. کلیسای سن استپانوس، یا کلیسای استفانوس مقدس دومین کلیسای مهم ارامنه ایران است که از نظر اهمیت بعد از قره‌کلیسا قرار می‌گیرد. این بنا در استان آذربایجان شرقی در نزدیکی شهر جلفا واقع شده‌است. کلیسای مریم مقدس در ارومیه واقع شده است و برخی از تاریخ شناسان این کلیسا را دومین کلیسای بزرگ جهان پس از کلیسای بیت‌لحم فلسطین می‌دانند. کلیسای چوپان، محل عبادت چوپانان ارمنی ساکن روستاهای اطراف دره شام بوده است و کلیسای سور سور، کلیسای صلیبی شکل است که بیشتر به یک نمازخانه کوچک شبیه‌ است.

 

معرفی آثار تاریخی ایران ثبت شده در یونسکو + عکس


مسجد جامع اصفهان  (2012)

این مسجد با حدود 20 هزار متر مربع زیربنا از قدیمی ترین مساجد ایران بوده نشاندهنده سیر تطور ساخت وساز و تطبیق عمارات برای مسجد در شیعه در طول چند قرن است. قدیمی ترین بخش این بنا به سال 841 میلادی باز میگردد. مسجد جامع اصفهان دارای چهار حیاط مجزا می باشد

 


  بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی (2011)

بنای بقعه و مسجد شیخ صفی الدین اردبیلی نمادی از معماری اسلامی زیبا و شکوهمندی است. این بنا در اوائل قرن 16 میلادی ساخته شده در پایان قرن 18 به انتها میرسد. معماری این بنا نشانگر سنت ساخت مساجد شیعیان است که سعی در بهره برداری از تمامی اماکن جهت نماز، کتابخانه، مسجد مدرسه و غیره میکنند.

 


سازه های آبی شوشتر، 2009 (1388)

سازه‌های آبی تاریخی شوشتر مجموعه‌ای به هم پیوسته از پل ها، بندها، آسیاب‌ ها، آبشارها، کانال ‌ها و تونل ‌های عظیم هدایت آب هستند که در ارتباط با یکدیگر کار می‌ کنند و در دوران هخامنشیان تا ساسانیان، جهت بهره‌ گیری بیشتر از آب ساخته شده‌اند. در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ باستان‌ شناس نامدار فرانسوی از این محوطه به عنوان بزرگ ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده است.

 

  


 

مجموعه تاریخی بازار تبریز، 2010 (1389)

بازار تبریز یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین بازارهای سرپوشیده در سطح ایران و قاره آسیا به ‌شمار می‌رود و با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده جهان است. این بازار در گذشته به دلیل قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم از رونق چشمگیری برخوردار بود. تاریخ بنای این مجموعه مشخص نیست. بسیاری از گردشگران و جهانگردان نظیر ابن بطوطه، مارکو پولو، ژان شاردن، اوژن فلاندن و… از رونق و شکوه بازار تبریز تمجید کرده‌اند.

 


کاخ گلستان  (2013)

کاخ گلستان را باید قدیمی ترین کاخ و بنای تاریخی زیبای تهران دانست که بخاطر پایتخت قرار گرفتن این شهر در زمان سلطنت و سلسله قاجاریه ساخته شده  و در سال 1779 میلادی به نتیجه رسیده است. زیبایی بسیار شگفت انگیز این کاخ که توسط هنرمندان زبردست ایرانی ساخته شده چشم نواز است و از این جهت که با هنر غربی نیز ممزوج شده بسیار زیباست

 

 


 

قنات های ایران  (2016)

با توجه به اینکه بخش وسیعی از خاک ایران را مناطق خشک و بی آب و علف تشکیلی میداده است، از قدیم الایام شبکه ای بنام قنات در ایران حفر وایجاد میشده که این شبکه ها اب را براحتی و بدون صرف انرژی و هزینه به سطح زمین می اورده و همزمان به مناطق دیگر منتقل میکرده است. این مکانیزم قدیمی که توسط آباء واجداد ایرانیان کشف و اجرا شده یکی از بهترین مکانیزم های مهندسی انتقال اب است که هم اکنون بوسیله سازمان جهانی یونسکو به عنوان یک میراث بشری ثبت و ضبط شده است

 

پایان

برای دیدن لیست آثار ایرانی ثبت شده در یونسکو به زبان فارسی اینجا را کلیک کنید و اگر میخواهید لیست این اثار را به انگلیسی مشاهده کنیداینجا را کلینک نمایید.

 

 

اداره کل ارزیابی و نظارت

   

نشاني محل سفارت      Besöksadress:   Elfviksvägen 76, Lidingö  18190        

تلفن سفارت    6363600 08 

کليه حقوق اين سايت متعلق است به وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران