گالری تصاویر
پیوندهای مهم
  • پورتال امام خمینی
  • دفتر مقام معظم رهبری
  • ریاست جمهوری
  • معاونت امور مجلس
  • نقشه جامع علمی کشور
  • Ministry of Science, Research and Technology
  • صندوق احیا و بهره برداری از بناهای تاریخی و فرهنگی کشور
اطلاعات کلی درباره ایران

نام کشور : جمهوري اسلامي ايران

 

 

نام بين المللي : ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

پهناوری : 1648195 کيلومتر مربع

جمعيت : 75,597,633 نفردر سال 1390

پايتخت : تهران

ریشه نام ایرانواژهٔ ایران در فارسی باستان «آئیریانا» (airya) و در فارسی میانه به شکل «اِران» (erān) بوده، و برگرفته از شکل‌ قدیمی«airya nama» و به معنای «سرزمین مردمان اصیل» است. واژهٔ «آریا» در زبان‌های اوستایی، فارسی باستان و سنسکریت به ترتیب به شکل‌های «آیریه (airya)» و  «آریه (arya)» به کار رفته‌است. نام ایران در لغت به معنی «سرزمین آریاییان» است. ایران از ۶۰۰ سال پیش از میلاد تا ۱۳۱۴ (۱۹۳۵ میلادی) در عرصهٔ جهانی با نام «پرشیا» شناخته می‌شد ولی در سال ۱۳۱۴ رضاشاه پهلوی طی یادداشتی به همه سفارتخانه و کشورهای خارجی اعلام کرد که از این پس نام ایران بجای نام پرشیا قرار میگیرد. در عین حال باید گفت نام «پرشیا» به دلیل سابقه تاریخی ٬ فرهنگی‌اش همچنان در زبان‌های اروپایی کاربرد دارد

دين رسمي : اسلام دین رسمی و تشیع مذهب رسمی است ولی دین باستانی زرتشتی و نیز ادیان مسیحی و یهودی از ادیان شناخته شده و دارای نماینده در مجلس شورای اسلامی اند.

زبان رسمي : فارسي

فارسی زبانی است که امروز بیش تر مردم ایران، افغانستان، تاجیکستان و بخشی از هند، ترکستان، قفقاز و بین النهرین با آن سخن می گویند، نامه می­نویسند و شعر می سرایند. تاریخ زبان ایران تا هفتصد سال پیش از مسیح، روشن و در دست است  و پیش از آن نیز از روی آگاهی­های علمی، میتوان گفت در تمام سرزمین پهناور ایران مورد استفاده بوده است. زبان‌ امروز‌ ایران‌ آخرین‌ صورت‌ تکامل‌یافتۀ‌ دری‌ است‌ و به‌ زبان‌ فارسی‌ معروف‌ است‌ و مردم‌ ایران‌ واژۀ «فارسی‌» را همیشه‌ بر هر گونه زبانی‌ که‌ در مملکت‌ رواج‌ داشته‌ اطلاق‌ کرد‌ه‌اند.

سابقه تاریخی: ایران به معنی سرزمین آریاییان با نام رسمی جمهوری اسلامی ایران کشوری در جنوب غربی آسیا و در منطقهٔ خاورمیانه می باشد و به عنوان یک سرزمین و یک ملت پیشینه‌ای کهن دارد و یکی از تاریخی‌ترین کشورهای جهان به‌شمار می‌رود.ایران به واسطه قرار گرفتن در منطقهٔ میانی اوراسیا موقعیتی راهبردی دارد

تاریخ گذشته:  فرهنگهای مرتبط با دیرینه‌سنگی ایران شامل فرهنگ ساطور ابزار الدوان است که در اطراف رود خانه کشف رود در شرق مشهد یافت شده‌است و حداقل 800 هزار سال قدمت دارد. از دوران میان‌سنگی شواهد بیشتری در غارها و پناهگاه ها یافت شده‌است که اغلب مربوط به زاگرس مرکزی هستند. این دوره از حدود ۲۰۰تا ۱۵۰هزار سال پیش شروع شده و تا حدود ۴۰هزار سال پیش ادامه داشته‌است. دوران نوسنگی ایران از حدود ۴۰هزار سال پیش آغاز و تا حدود ۱۸هزار سال پیش ادامه یافته که مقارن با مهاجرت انسان هوشمند به ایران است.

طاهریان‌ اولین حکومت مستقل ایران بعد از اسلام بودند. در عین حال باید گفت صفویان مهمترین دودمان ایرانی و شیعه بودند که در سال‌های ۸۸۰تا ۱۱۰۱هجری خورشیدی بر ایران فرمانروایی کرده و نقشی مهم در این مرز و بوم ایفا کردند. چرا که پس از نهصد سال پس از نابودی شاهنشاهی ساسانیان، یک فرمانروایی پادشاهی متمرکز ایرانی توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی کند.

دوره های حکومت در ایران پیش از اسلام:

دودمان‌های ایرانی در پیش از اسلام
ایلامیان (بیش از ۳۲۰۰سال پ. م. - ۵۳۹پ.م.)
ماد (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰پ. م.) «نخستین پادشاهی آریایی‌ها در ایران» ؛ بنیان‌گذار دیاکو ؛ پادشاه نامدار هووخشتره
هخامنشیان (۵۵۹پ. م. - ۳۳۰پ. م.) بنیان‌گذار کورش بزرگ ؛ پادشاهان نامدار داریوش بزرگ و خشایارشا
سلوکیان (۳۳۰پ. م. - ۱۲۹پ. م.) بنیان‌گذار سلوکوس یکم
اشکانیان (۲۵۶پ. م. - ۲۲۴م.) «استقلال ایران از سلوکیان» ؛ بنیان‌گذار اشک یکم ؛ شهریاران بزرگ مهرداد یکم و ارد یکم
ساسانیان (۲۲۴م. - ۶۵۲م.) بنیان‌گذار اردشیر بابکان ؛ شهریاران بزرگ شاپور یکم، شاپور دوم و انوشیروان


دودمان‌های ایرانی پس از اسلام:
طاهریان (۲۰۶ - ۲۵۹ه. ق.) بنیان‌گذار طاهر بن حسین ذوالیمینین
صفاریان (۲۶۱ - ۲۸۷ه. ق.) بنیان‌گذار یعقوب بن لیث صفاری
سامانیان (۲۶۱ - ۳۸۹ه. ق.) بنیان‌گذار اسماعیل سامانی
زیاریان (۳۱۵ - ۴۶۲ه.ق.) بنیان‌گذار مرداویج پسر زیار ؛ از جمله پادشاهان قابوس بن وشمگیر
بوییان (۳۲۰ - ۴۴۰ه.ق.) بنیان‌گذار عمادالدوله علی ؛
غزنویان (۳۸۸ - ۵۵۵ه.ق.) بنیان‌گذار سلطان محمود غزنوی
سلجوقیان (۴۲۹ - ۵۱۱ه.ق.) بنیان‌گذار طغرل بیک ؛
خوارزمشاهیان (۴۷۰ - ۶۱۷ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛
ایلخانان مغول (۶۵۴ - ۷۳۶ه.ق.) بنیان‌گذار هلاکو خان
تیموریان (۷۷۱ - ۹۰۳ه.ق.) بنیان‌گذار تیمور گورکانی
صفویان (۹۰۶ - ۱۱۳۵ه.ق.) بنیان‌گذار شاه اسماعیل یکم ؛
افشاریان (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ه.ق.) بنیان‌گذار نادرشاه افشار
زندیان (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ه.ق.) بنیان‌گذار کریمخان زند
قاجار (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ه.ق.) بنیان‌گذار آقامحمدخان قاجار
پهلوی (۱۳۴۵ه.ق.( ۱۳۰۴ه.ش.) - ۱۳۵۷ه.ش.) بنیان‌گذار رضا شاه پهلوی
جمهوری اسلامی (۱۳۵۷ه.ش. - تاکنون) بواسطه انقلاب وسیع مردمی کاملا غیر نظامی و به رهبری امام خمینی، سلطنت پهلوی برکنار و نظام جمهوری اسلامی بنیان نهاده شد.

پرچم‌:‌ از سه‌ رديف افقي مساوي‌ تشکيل شده که‌ رنگ‌ سبز در بالا، سفيد در وسط‌ و قرمز در پايين‌قرار دارد. آرم‌ ملي (کلمه الله) با رنگ‌ قرمز در وسط‌ قسمت سفيد قرار گرفته است‌. ‌ کلمه الله اکبر با رنگ‌ سفيد و رسم‌ الخط عربي‌ 11 مرتبه در طول لبه پايين رديف سبز و 11 مرتبه‌در طول لبه بالاي رديف قرمز تکرار گرديده است‌. ‌

آب و هوا:ایران از لحاظ آب و هوایی یکی از منحصر به فردترین کشورهاست. اختلاف دمای هوا در زمستان میان گرمترین و سردترین نقطه گاهی به بیش از ۵۰درجهٔ سانتی گراد می‌رسد. داغ‌ترین نقطه زمین در سال ۲۰۰۴و ۲۰۰۵میلادی، در نقطه‌ای در کویر لوت ایران بوده است. ایران از لحاظ بارندگی در سطح نیمه‌خشک و خشک است. میزان بارندگی در ایران بسیار متغیر است. در شمال به بیش از ۲۱۱۳میلیمتر (رشت، ۱۳۸۳) نیز می‌رسد. در نواحی کویری بارش عمدتاً بسیار کم و در حدود ۱۵میلیمتر است. بارش نواحی شمال غرب و غرب، دامنه‌های جنوبی البرز و شمال شرق تا حدودی قابل توجه (حدود ۵۰۰میلیمتر) می‌باشد. در سایر نقاط میزان بارش از ۲۰۰میلیمتر بیشتر نمی‌شود

جغرافیای ایران: جغرافيا کشور ايران با وسعتي بيش از 1.648.195 کيلومتر مربع (شانزدهمين کشور جهان از نظر مساحت ) در جنوب غربي قاره آسيا واقع شده و جزو کشورهاي خاورميانه است.
ايران به لحاظ موقعيت جغرافيائي در نيمـه جنـوبي منطقه معتدل شمالي بين 03، °25 و 47، °39 عرض شمالي از خط استوا و 14، °44 و 20، °63 طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار دارد. حدود 90 درصد از خاك كشور در محدوده فلات ايران واقع شده است. سرزمين ايران بطور كلي كوهستاني و نيمه خشك بوده و ميانگين ارتفاع آن بيش از 1200 متر از سطح درياست. بيش از نيمي از مساحت كشور را كوهها و ارتفاعات، يك چهارم آن را دشت ها و كمتر از يك چهارم ديگر آن را نيز زمين هاي در دست كشت تشكيل مي دهد. پست ترين نقطه داخلي با ارتفاع 56 متر در چاله لوت و بلند ترين آن قله دماوند با ارتفاع 5628 متر در ميان رشته كوه البرز قرار دارد، در كناره جنوبي درياي خزر ارتفاع زمين 28 متر پايين تر از سطح درياي آزاد مي باشد.
.
ايران از شمال به جمهوري ترکمنستان ، درياي خزر ، جمهوري‌هاي آذربايجان و ارمنستان، از مغرب به ترکيه و عراق ، از مشرق به پاکستان و افغانستان و از جنوب به درياي عمان و خليج فارس محدود است و در مجموع محيط پيرامون ايران بالغ بر 8731 کيلومتر است که 2700 کيلومتر آن مرز آبي و 6031 کيلومتر آن مرز زميني است.

- مرتفع‌ترين نقطه ايران : قله دماوند با 5610 متر ارتفاع

- طولاني‌ترين رود: رود کارون با 950 کيلومتر امتداد (تنها رود قابل کشتيراني )

- بزرگ‌ترين درياچه: درياچه اروميه با 4868 کيلومتر مربع وسعت

- بزرگ‌ترين جزيره: جزيره قشم با 1491 کيلومتر مربع وسعت

رستنیهای ایراندر ایران رستنیهای بسیار میروید که غالب آنها بومی این سرزمین میباشند. بطور کلی بعلت تنوع اقلیم‚ توزیع گیاهان در ایران بسیار متنوع است. کویرها و بیابانهای مرکزی از جهت گیاهان از تمام نقاط دیگر آسیا فقیرتر است و از طرف دیگر کرانه دریای مازندران که باران فراوان و هوای ملایم دارد سرشار از گیاهان است. در دامنه های شمالی البرز تا ارتفاع 1800 متر درختان گردو‚بلوط‚ افرا‚ روش‚ زبان گنجشک‚ نارون‚ سرو‚ لالکی‚ شمشاد‚ و کرتوجود دارشته، بهترین مناطق جنگلی ایران در این ناحیه میباشد. در خراسان، لرستان‚ کردستان‚ کرمانشاهان‚ کهکیلویه فارس‚ کوههای بختیاری و کرمان نیز مناطق جنگلی وجوددارد. از گیاهان دانه دار ایران پنبه‚ بزرک‚ کنجد‚ کرچک روغن استخراج میشود. از گیاهان و بوته های وحشی نیز صمغهای گوناگون کتیرا‚ سقز‚سریش‚ انقوزه بدست می آید. از گیاهان رنگی هم، نیل‚ روناس‚ مازو‚حنا‚ زعفران و غیره حاصل میگردد. بسیاری از گلها بومی ایران هستند: لاله‚ گل سرخ‚ علف مشک‚ جنتیانا‚ گل استکانی‚ شقایق‚شمعدانی‚ عطری‚ بنفشه‚ پامچال‚ زنبق‚ ختمی درختی‚ شمشادپیچ ویاسمن و...

حیوانات موجود در ایراندر جنگلهای البرز‚ ببر‚ پلنگ‚ خرس‚ گراز و جوجه تیغی یافت میشود. روباه‚ یوزپلنگ‚ گرگ‚ شغال‚ سنجاب و خرگوش نیز در همین جنگلها فراوان است. در کویرها و نمکزارها گورخر و در دشت ها آهو‚ در کوهها میش‚ قوچ و بز و در نواحی باطلاقی خرس یافت میشود. حشرات و خزندگان نیز در ایران فراوان است. از جمله پرندگان اهلی‚ مرغ‚خروس‚ اردک‚ غاز‚ کبوتر و بوقلمون‚ و از جمله پرندگان وحشی اردکوحشی‚ درنا‚ بلدرچین‚ خروس کولی‚ کبوتر چاهی‚ توکا‚ سار‚ تیهو‚باقرقره‚ قرقاول‚ کبک‚ قمری‚ چکاوک‚ عقاب‚ باز‚ لک لک‚ قوش‚ قرهقوش‚ قرقی‚ کرکس‚ سبزقبا‚ هدهد‚ حورصید و اقسام گنجشک و جغد است. در رودهای کنار دریای مازندران اقسام فراوانی از ماهیها یافت میشود. مانند: ماهی آزاد‚ ماهی سفید‚ کولی‚ سوف و ماهی خاویار.صید ماهیهای گوناگون خلیج فارس در این اواخر اهمیت پیدا کردهاست.

معادن ایرانایران به عنوان یکی از غنی ترین کشورهای جهان شناخته شده است. عمده ترین منابع معدنی ایران معادن نفت و گاز است که قسمت اعظم آن از مسجدسلیمان‚ لالی‚ هفتگل‚ نفت سفید‚ آغاجاری‚گچساران‚ اهواز‚ بندرعباس‚ بینک‚ منه‚ پازنان‚ نفتشاه‚ سراجه و منطقه پارس جنوبی استخراج میشود . معادن زغال سنگ‚ بیشتر در نواحی گاجره‚شمشک‚ نسا‚ لولان‚ گرمابدره‚ الیکا‚ گلندرود‚ زیراب‚ سمنان‚شاهرود‚ تربتجام‚ کاشان‚ طرق‚ شمسآباد و کرمان قرار دارد. معادن آهن در اراک‚ ملایر‚ کرمان‚ یزد‚ اصفهان‚ کاشان‚ دامغان‚سمنان‚ خراسان‚ اطراف تهران‚ آذربایجان‚ گیلان‚ زنجان‚ خراسان وجزایر خلیج فارس می باشد. معادن مس در انارک‚ آذربایجان‚اردستان‚ شاهرود‚ زنجان‚ کرمان و معادن منگنز دررباط کریم‚ نائین‚ اردستان‚ اشتهارد‚ و کرومیت در عباس آباد‚شاهرود‚ سبزوار‚ فریمان‚ رباط سفید‚ کرمان و فارس. و طلا در موته و کردستان موجود است .گوگرد در سمنان و نواحی خلیج فارس. و فیروزه در خراسان که فیروزه نیشابور از قدیم مشهور بوده است. و همچنین معادن سنگ مرمر در یزد‚ و گائولن در حوالی دماوند‚ نطنز‚ مرفه‚ ساوه‚ آباده‚علی آباد قم‚ و خاک سرخ در جزیره هرمز‚ گناباد‚ بجستان‚ رطون‚نهاوند. و سنگهای ساختمانی‚ گرانیت‚ بازالت و گچ و آهک در غالب نقاط ایران وجود دارد.

- حکومت: حکومت کنونی ايران، جمهوري اسلامي و روز ملي آن روز بيست و دوم بهمن برابر با 11 فوریه مي باشد. پايتخت آن شهر تهران است.

براساس تقسيمات کشوري در مردادماه سال 1390:

- تعداد استانها: 31

- تعداد شهرستانها: 397

- تعداد بخشها: 984

- تعداد شهرها: 1154

- تعداد دهستانها: 2499

صادرات:‌ نفت، فرش، ميوه، خشکبار (پسته، کشمش، خرما)، پوست‌ و سالامبور، خاويار، محصولات‌پتروشيمي، منسوجات، پوشاک، محصولات صنايع‌ غذايي‌

واردات:‌ ماشين آلات، صنايع‌ فلزي، مواد غذايي‌، دارويي‌، خدمات فني، فرآورده‌هاي شيميايي‌‌ صنايع‌:‌ نفت، پتروشيمي، نساجي‌، سيمان و ساير مصالح‌ ساختماني‌، فرآوري‌ محصولات غذايي‌ (به‌‌خصوص تصفيه قند و روغن‌ کشي)، فلزي

کشاورزي‌:‌ گندم، برنج‌، غلات، چغندر قند، ميوه، دانه‌هاي روغني (پسته، بادام، گردو)، پنبه، محصولات‌لبني، پشم، خاويار ‌

واحد پول:‌ 10 ريال ايراني‌ . 1 تومان‌

حمل و نقل‌ راه آهن‌:‌  9796 کيلومتر

طول راههاي کشور:‌ 158000 کيلومتر‌

خطوط لوله‌:‌ فرآوردههاي نفتي : 3900 کيلومتر، گاز طبيعي 4550 کيلومتر

بنادر: ‌ آبادان، اهواز، بندر شهيد بهشتي، بندر عباس، بندر انزلي‌، بندر بوشهر، بندر امام خميني،‌بندر ماهشهر، بندر ترکمن، خرمشهر، نوشه

ایران عضویت بسیاری از سازمانهای بین المللی را پذیرفته است. از جمله:   سازمان ملل متحد، سازمان کشورهاي صادر کننده نفت (اپک)، جنبش عدم تعهد، سازمان همکاري هاي اقتصادي(اکو)، سازمان کنفرانس اسلامی، صندوق بین المللی پول، سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد، آژانس بین المللی اتمی، بانک بین المللی ترمیم و توسعه، سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری، نهضت هلال احمر و صلیب سرخ بین المللی، بانک توسعه اسلامی، صندوق بین المللی برای توسعه کشاورزی، موسسه مالی بین المللی، فدراسیون بین المللی جوامع صلیب سرخ و هلال احمر، سازمان بین المللی نقشه برداری از آب های روی زمین، سازمان بین المللی کار، سازمان بین المللی کشتیرانی، سازمان بین المللی پلیس جنایی، کمیسیون بین الحکومتی اقیانوس شناسی، سازمان بین المللی برای مهاجرت، سازمان بین المللی استاندارد سازی، اتحادیه بین المللی مخابرات، سازمان منع تسلیحات شیمیایی، سازمان همکاری شانگهای(عضو ناظر)، کنفرانس ملل متحد در زمینه تجارت و توسعه، سازمان فرهنگی،علمی و آموزشی ملل متحد، کمیسریای عالی ملل متحد در امور پناهندگان، سازمان توسعه صنعتی ملل متحد، اتحادیه جهانی پست، سازمان جهانی گمرکاتWCO، سازمان جهانی بهداشت، سازمان جهانی هواشناسی، سازمان جهانی توریسم و بانک زیرساختهای اسیایی

 

اداره کل ارزیابی و نظارت

   

نشاني محل سفارت      Besöksadress:   Elfviksvägen 76, Lidingö  18190        

تلفن سفارت    6363600 08 

کليه حقوق اين سايت متعلق است به وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران